Van İŞGEM'de kirli oyunlar: Kamu kaynakları kimlere peşkeş çekiliyor?
Kamu kaynaklarıyla Van'da kurulan ve genç girişimcilere yuva olması beklenen İŞGEM'de, yıllardır süregelen usulsüzlük iddiaları ayyuka çıktı. Mevzuata aykırı tahsisler, kapalı işlikler ve gençlerin dışlanması gibi sorunlar, merkezin kuruluş amacından saptığını gözler önüne seriyor.
Van’ın genç girişimcilere umut olması hedeflenen, kamu kaynaklarıyla inşa edilen İş Geliştirme Merkezi (İŞGEM), yıllardır süregelen usulsüzlük iddialarıyla yeniden gündemde. Sümerbank Van Deri ve Kundura Fabrikası’nın eski yerleşkesinde kurulan bu önemli merkezde, mevzuatın adeta hiçe sayıldığı, kamuya ait alanların atıl bırakıldığı ve en önemlisi yeni iş kurmak isteyen gençlerin bilinçli bir şekilde sistemin dışına itildiği öne sürülüyor.
KOSGEB tarafından desteklenen Van İŞGEM, 2005 yılında yapılan bir protokolle Van Sanayici ve İş Adamları Derneği’ne (VANSİAD) projenin yürütülmesi amacıyla süreli olarak tahsis edilmişti. Yaklaşık 17 bin metrekarelik devasa kapalı alana sahip merkezde bugün 50’nin üzerinde işletme faaliyet gösteriyor gibi görünse de, sahadaki gerçek tablo resmi kayıtlar ve kuruluş amacından oldukça farklı.
Mevzuat açık, uygulama tersine
İŞGEM’deki işletmelerin merkezde kalış süresi 3+2 yıl, yani en fazla 5 yıl ile sınırlı. Sadece çok istisnai koşulları sağlayan ve sınırlı sayıdaki 'çapa işletmeler' bu sürenin dışında tutulabiliyor. Ancak yapılan detaylı incelemelerde, merkezde bulunan işletmelerin yarıdan fazlasının 5 yılı aşkın süredir İŞGEM’de 'misafir' olmaya devam ettiği tespit edildi. Bu durum, mevzuatın açıkça ihlal edildiğini gösteriyor.
İddialara göre, İŞGEM yönetimi, süresi dolan işletmelerden normalin yaklaşık iki katı fazla kira aldığı için bu firmaların merkezde kalmasına adeta göz yumuyor. Buna karşılık, yeni iş kurma hayaliyle başvuran genç girişimcilere ise 'yer yok' denilerek başvurularının sistematik bir şekilde reddedildiği ifade ediliyor. Bu çifte standart, merkezin kimlere hizmet ettiğini sorgulatıyor.
İşlikler var, üretim yok
İhbarlar üzerine, İŞGEM’e farklı tarihlerde sürpriz ziyaretler gerçekleştirildi. Yapılan incelemelerde, bazıları yurt dışı bağlantılı olduğu iddia edilen kişilere tahsis edilmiş alanlar bulunduğu, çok sayıda işletmenin fiilen kapalı olduğu, işliklerde üretim yapılmadığı ve alanların atıl durumda olduğu görüntülerle tek tek belgelendi. Kapalı ve boş işlikler, merkezin atıl kapasitesini gözler önüne seriyor.
Durumun İŞGEM yetkililerine sorulması üzerine, 'Bugün açmadılar, normalde açıklar' gibi geçiştirici bir yanıt alındı. Ancak farklı günlerde yapılan ziyaret ve kontrollerde de aynı işletmelerin kapalı olduğu görüldü. Bu kapalılığın geçici değil, sürekli olduğu, yani tabela firmalarına dönüştüğü tespit edildi.
Bazı firmalara birden fazla işlik
Bir firmaya birden fazla işlik tahsis edilemez. Ancak yapılan incelemelerde, bazı firmalara birden fazla alan verildiği, bu alanların üretim yerine depo olarak kullanıldığı belirlendi. Oysa İŞGEM’de depo kullanımı kesinlikle yasak ve alanların yalnızca üretim amaçlı kullanılması gerekiyor. Bu durum, mevzuatın delik deşik edildiğini gösteriyor.
Genç girişimciler sistem dışına itiliyor
Ortaya çıkan bu vahim tablo, İŞGEM’in kuruluş amacından tamamen saptığını gözler önüne seriyor. Yeni iş kurmak isteyen yüzlerce genç girişimci, başvurularının aylarca bekletildiğini, çeşitli bahanelerle sürecin uzatıldığını ve fiilen reddedildiğini dile getiriyor. Buna karşın, merkez içinde çok sayıda kapalı ve kullanılmayan işlik bulunması, gençlerin mağduriyetini daha da artırıyor.
İddialara göre, yüksek kira geliri elde edilen mevcut 'ayrıcalıklı' işletmeler korunurken, genç girişimcilerin sisteme dahil edilmesi bilinçli olarak istenmiyor. Bu durumun, kamu yararını açıkça zedelediği ve Van ekonomisine büyük darbe vurduğu ifade ediliyor.
Kamu kaynağı kullanılıyor, denetim görünmüyor
KOSGEB ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı destekleriyle, milyarlarca kamu kaynağı kullanılarak kurulan Van İŞGEM’de; üretim yapılmayan, kapalı tutulan ve mevzuata aykırı şekilde kullanılan alanların uzun süredir denetimsiz kalması ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Merkezin kimler tarafından, hangi kriterlerle yönetildiği ve denetim mekanizmalarının neden işletilmediği, Van kamuoyunda yüksek sesle sorgulanıyor.
Gözler şimdi, bu skandala son verecek adımları atması beklenen KOSGEB’e ve ilgili denetim kurumlarına çevrilmiş durumda. Van İŞGEM’de yaşananlara ilişkin kapsamlı bir inceleme başlatılıp başlatılmayacağı merakla bekleniyor.
Kamuoyunun beklentisi net:
İŞGEM gerçekten üretim ve girişim için mi var, yoksa belli kişi ve işletmelerin yıllarca korunması için mi kullanılıyor? wanhaber
Bakmadan Geçme
