Nemrut Kalderası milli park ilan edildi: Aktivistlerden 'koruma' uyarısı
VanGölü Aktivistleri Derneği ve Nemrut Jeopark Derneği, Nemrut Kalderası'nın milli park ilan edilmesini sevinçle karşılarken, alanın bilimsel taşıma kapasitesine uygun, betonlaşmadan uzak bir yönetim anlayışıyla korunması gerektiğini vurguladı.
Bitlis'in eşsiz doğal güzelliklerinden Nemrut Kalderası'nın milli park ilan edilmesi bölgede sevinçle karşılandı. Ancak VanGölü Aktivistleri Derneği ve Nemrut Jeopark Derneği, bu kararın ardından kalderanın nasıl korunacağı ve yönetileceği konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Uzun süredir Nemrut Krater Gölü'nün korunması için sivil toplum kuruluşları, Bitlis Valiliği, siyasetçiler ve Bitlis Eren Üniversitesi başta olmak üzere birçok paydaş gayret gösteriyordu. Bu çabalar sayesinde Nemrut'un UNESCO Jeopark ağına dahil edilmesi için de değerli çalışmalar yürütülmekteydi. Kamuoyunun da desteğiyle Nemrut'un korunması ortak bir hassasiyet haline gelmişti.
Aktivist derneklerinden koruma uyarısı
Dernekler, milli park ilanının önemli ve sevindirici bir gelişme olduğunu belirtirken, asıl meselenin ilan sonrası alanın nasıl korunacağı ve yönetileceği olduğunu vurguladı. Nemrut'un hassas ve dengeli bir ekosisteme sahip olduğunu hatırlatan STK'lar, yapılaşma ve kontrolsüz turizm baskısını uzun vadede taşıyabilecek bir alan olmadığını ifade etti.
Milli Park statüsünün, bilimsel taşıma kapasitesi belirlenerek, araç girişleri kontrollü biçimde düzenlenerek, doğal dokuya zarar vermeyecek net sınırlar çizilerek ve mutlak koruma alanları netleştirilerek uygulanmasının koruma amacını güçlendireceğine inanılıyor.
Geçmiş yapılara dikkat çekildi
Geçmişte yaşanan olumsuz deneyimlere de dikkat çekildi. 2021 yılında kaldera içerisinde ziyaretçi ihtiyaçları gerekçesiyle betonarme yapılar inşa edilmiş, ancak daha sonra bu yapıların kaldırılmasına karar verilmişti. Aradan yaklaşık beş yıl geçmesine rağmen henüz somut bir kaldırma çalışmasının yapılmamış olması, sürecin bundan sonraki aşamalarına dair endişeleri artırıyor.
Ülkemizdeki bazı milli park örneklerinde, özellikle Kaçkar Dağları Milli Parkı çevresinde yaşanan yoğun yapılaşma deneyimlerinin, koruma ile kullanım dengesinin ne kadar dikkatli yönetilmesi gerektiğini gösterdiğini belirten dernekler, Nemrut Kalderası'nda benzer bir durumun yaşanmaması en içten temennileri olduğunu aktardı.
Betonarme yerine doğa ile iç içe uyumlu yapılar
Bu çerçevede, kaldera içinde betonarme yapılar yerine doğayla uyumlu mobil lavabolar, zemine minimum müdahale içeren ahşap yürüyüş yolları ve bireysel araç girişleri yerine çevreye duyarlı bir toplu taşıma ring sistemi modelinin değerlendirilmesini öneriliyor. Böyle bir yaklaşımın hem ziyaretçi ihtiyaçlarını karşılayacağına hem de ekosistemin korunmasına katkı sağlayacağına inanılıyor.
Ayrıca VanGölü Aktivistleri Derneği ve Nemrut Jeopark Derneği başta olmak üzere ilgili sivil toplum kuruluşlarının, kaldera ile ilgili yapılacak planlama ve uygulama süreçlerine dahil edilmesini; katılımcı, şeffaf ve bilim temelli bir yönetim anlayışının benimsenmesini temenni ediyorlar. Birlikte yürütülen süreçlerin daha güçlü ve kalıcı sonuçlar doğuracağına inanılıyor.
Nemrut'un; daha fazla betonla değil, daha güçlü koruma ve sürdürülebilir yönetim anlayışıyla anılmasını dileyen STK'lar, bu eşsiz doğal mirasın tam koruma önceliğiyle yönetilmesinin takipçisi olacaklarını kamuoyuna saygıyla duyurdu.
Bakmadan Geçme
